Jump to main content Jump to footer
logo: Astma- og Allergiforbundet - gjør Norge friskere

Alergia na mleko (Melkeallergi)

Dato publisert: Sist oppdatert:

Warto wiedzieć na temat alergii na mleko – karta informacyjna NAAF

 

Czym jest alergia na mleko krowie?

W przypadku alergii na mleko krowie układ immunologiczny ciała przesadnie reaguje na zawarte w mleku białka – produkując immunoglobuliny E (IgE) lub aktywując komórki zapalne. Za każdym razem, gdy spożywa się pokarmy zawierające białka mleka, układ immunologiczny będzie alergicznie reagował przez wydzielanie mediatorów, takich jak na przykład histamina, albo przez reakcję zapalną za pośrednictwem komórek typu T. Histamina wydzielana jest w wielu miejscach w ciele i daje takie objawy jak na przykład biegunka, wymioty, bóle brzucha lub dolegliwości skórne (pokrzywka, egzema).

 

W mleku krowim znajduje się ponad 25 różnych białek, które mogą wywoływać reakcję u osób z alergią na mleko. Większość osób alergicznie reaguje na kilka z nich. Mleko pochodzące od innych ssaków, takich jak kozy, konie i bawoły, zawiera podobne białka, przez co zdecydowana większość osób z alergią na mleko musi także wyeliminować mleko pochodzące od takich ssaków. 

Przy karmieniu piersią białka mleka pochodzące z pokarmów spożywanych przez matkę przenoszone są do dziecka poprzez mleko matki. Z tego względu matka często musi także stosować dietę bezmleczną.

 

Alergii na mleko krowie nie można mylić z nietolerancją laktozy, która spowodowana jest przez obniżoną zdolność do trawienia cukru mlecznego – laktozy. Nietolerancja laktozy powoduje bóle brzucha i biegunkę po spożyciu dużych ilości produktów mlecznych bogatych w laktozę, takich jak słodkie mleko, brązowy ser (brunost), lody i kremy.

 

Objawy

To, jakie objawy powstają przy alergii na mleko, jest sprawą indywidualną. Mogą one być słabe i niegroźne, a u innych osób nawet bardzo niewielkie ilości mleka mogą wywoływać silną reakcję alergiczną. Dość często zdarzają się dolegliwości trawienne, podczas gdy swędzenie w ustach i przełyku, opuchnięcie śluzówek i trudności z oddychaniem nie są aż tak częste, ale występują – zwłaszcza u małych dzieci. Rozwój egzemy i pokrzywka na skórze występują najczęściej u małych dzieci.

 

Kogo to dotyczy?

Alergia na mleko to najczęściej występująca alergia u małych dzieci, co spowodowane jest tym, że mleko krowie to pokarm często wprowadzany wcześnie do diety niemowlęcia, w formie kaszki dla dzieci lub produktów zastępujących mleko matki. Około 2-3% małych dzieci (od 0 do 3 lat) w Norwegii ma taką alergię na mleko krowie.

 

Diagnozowanie alergii na mleko

Najważniejszym narzędziem w diagnozowaniu alergii na mleko jest historia choroby pacjenta. W przypadku podejrzenia alergii na mleko wykonuje się dodatkowo test skórny punktowy i badanie krwi, by dowiedzieć się, czy organizm wytworzył przeciwciała (IgE) przeciwko białkom mleka. Nie wszystkie osoby z alergią na mleko mają pozytywne wyniki takich testów, dotyczy to w szczególności niemowląt z takimi objawami, jak wymioty, biegunka czy krew w kale. Jedyną pewną metodą stwierdzenia tego, czy to mleko powoduje takie objawy, jest więc wyeliminowanie mleka z diety i obserwowanie, czy objawy znikają. W razie wątpliwości należy ponownie wprowadzić mleko, by stwierdzić, czy objawy powracają. U dzieci, które przez dłuższy czas nie spożywały mleka, należy przeprowadzić kontrolowaną prowokację przy użyciu mleka krowiego, aby ocenić, czy alergia zanikła.

 

Prognoza

Alergia na mleko krowie zwykle ma bardzo dobrą prognozę. Większość wyrasta z niej przed rozpoczęciem nauki w szkole. W przypadku niemowląt z alergią IgE-niezależną (negatywne wyniki testów alergicznych) często można spróbować ponownie wprowadzić mleko już po ukończeniu wieku 0,5-1 roku. Nie wiadomo jak wiele osób ma alergię na mleko w wieku dorosłym, jednak przyjmuje się, że jest to znacznie mniej niż 1% ludności.

 

Gdzie znajdują się białka mleka?

Mleko stanowi składnik większości gotowych potraw i przemysłowych produktów spożywczych. Z tego względu ważne jest dokładne czytanie listy składników przy przygotowywaniu żywności. Jeśli produkt zawiera mleko, producent ma obowiązek zadeklarowania tego niezależnie od ilości. Poniżej przedstawiono niektóre wyrażenia, które są podawane na liście składników i mówią o tym, że w produkcie znajdują się białka mleka: 

 


Crème fraiche, śmietana, lody, kazeina,kazeinian, twaróg, margaryna, serwatka, albuminy mleczne, serwatka w proszku, laktoza, ser, ser w proszku, śmietanka, masło, jogurt, jogurt w proszku.

Masło kakaowe, kwas mlekowy i substancje oznaczone literą E nie zawierają białek mleka.

 

Odżywianie

W norweskiej diecie mleko stanowi ważne źródło substancji odżywczych. 25% białka spożywanego przez dzieci, 70% jodu i około 70% wapnia pochodzi z produktów mlecznych. Po wyeliminowaniu produktów mlecznych ważne jest więc zastąpienie ich pokarmami, które zapewniają dostarczanie tych samych substancji odżywczych. Alternatywnie można stosować odpowiednie suplementy diety.

 

Co może zastąpić mleko?

– Napoje: W przypadku małych dzieci (0-3 lata) zaleca się hipoalergiczne mleko zastępcze dostępne w aptekach. Dostępne jest ono na receptę, którą wystawia lekarz w przypadku potwierdzonej alergii na mleko krowie. Ze względu na to, że przyzwyczajenie większych dzieci do takich produktów zastępujących mleko może być trudne z powodu ich smaku, zaleca się jak najwcześniejsze ich wprowadzanie, najlepiej jeszcze wtedy, gdy matka karmi piersią.


Starszym dzieciom i dorosłym zaleca się mlekopodobne napoje, takie jak mleko sojowe i owsiane. Zawartość wapnia jest w tych produktach taka, jak w mleku krowim, jednak napoje te zawierają najczęściej mniej białek i substancji śladowych.

 


– Gotowanie: Zastępcze mleko z apteki powinno być używane w bezmlecznych kaszkach dostępnych jako zdrowa żywność albo też przy samodzielnym przygotowywaniu kaszki z mąki. Do wspólnych posiłków można używać mleka sojowego, ryżowego lub kokosowego.

 


– Inne produkty zastępcze: Dostępne są niezawierające mleka margaryny, a także produkty zastępujące śmietanę, jogurt, lody i śmietankę, oparte na soi, ryżu i owsie.