Jump to main content Jump to footer
logo: Astma- og Allergiforbundet - gjør Norge friskere

Alergia na soję (Soyaallergi)

Dato publisert: Sist oppdatert:

Warto wiedzieć na temat alergii na soję – karta informacyjna NAAF

 

Czym jest alergia pokarmowa?

Reakcje alergiczne na produkty żywnościowe wynikają z tego, że ciało reaguje na niektóre białka zawarte w jedzeniu. Niektóre osoby bardzo silnie reagują nawet na niezwykle małe ilości pokarmu, którego nie tolerują. Inni doznają lżejszych dolegliwości, które ustępują bez dramatycznych konsekwencji. Alergie pokarmowe są częstsze u dzieci niż u dorosłych. Większość osób wyrasta z takich alergii jako małe dzieci. Często reaguje się na więcej niż jeden pokarm. Jeśli należy wykluczyć pożywienie, które stanowi ważne źródło substancji odżywczych, konieczne jest znalezienie dobrych produktów zastępczych, tak aby dieta była zdrowa i zróżnicowana.

 

Czym jest alergia na soję?

Alergia na soję polega na tym, że reaguje się alergicznie na jedno lub kilka białek zawartych w ziarnach soi. Soja to roślina bobowata. Można z niej uzyskiwać białko, skrobię, olej i błonnik, które z kolei mogą stanowić składniki złożonych produktów żywnościowych.

W przypadku alergii na soję pojawia się zwykle odczyn w teście skórnym punktowym i pozytywny wynik badania krwi (immunoglobuliny E, IgE) dla soi. Nie jest jednak niczym dziwnym uzyskiwanie pozytywnych wyników w takich testach nawet wtedy, gdy toleruje się soję. Jest to spowodowane przez krzyżowe uczulenie z innymi roślinami bobowatymi lub pyłkami brzozy. Niektóre osoby z alergią na pyłki brzozy zauważają, że tolerują soję w żywności przetworzonej, ale reagują na zimne produkty, takie jak napój czy jogurt sojowy.

 

Gdzie znajdują się białka sojowe?

Jako że białko soi ma wysoką wartość odżywczą i wiele pozytywnych właściwości funkcjonalnych, używane jest jako składnik w wielu różnych produktach żywnościowych. Białko sojowe znaleźć można na przykład w hamburgerach, kotletach rybnych, pizzy, chlebie i innych wyrobach piekarskich. Wiele produktów zastępczych dla osób z alergią na mleko i celiaklią opiera się na soi. Jest tak dlatego, że białko soi stanowi dobrą alternatywę (z technicznego i odżywczego punktu widzenia) dla białek mleka i glutenu. Soja jest także głównym składnikiem sosu sojowego, miso, tofu i tempe.

 

Jakie reakcje wywołuje alergia na soję?

Reakcje powstające po spożyciu soi przez alergika mogą być różne. Przykłady to biegunka, bóle brzucha, egzema, pokrzywka, astma i wstrząs alergiczny. Osoby z alergią na pyłki brzozy, które reagują na zimne produkty sojowe, mają najczęściej objawy żołądkowo-jelitowe.

 

Jak leczy się alergię na soję?

Jedynym sposobem leczenia alergii na soję jest wykluczenie z diety produktów zawierających białka soi. Osoby, które reagują wyłącznie na zimny napój lub jogurt sojowy, zwykle nie muszą zwracać uwagi na soję jako składnik produktów mieszanych, ponieważ większość pieczywa, produktów mięsnych itp. zawierających soję jest obrabiana termicznie.

 

Co mogą jeść osoby z alergią na soję?

Białka soi nie występują w czystych produktach wykonanych z mleka, jaj, mięsa, ryb, skorupiaków, owoców, orzechów, oleju lub warzyw. Niektórzy alergicy reagują jednak na inne rośliny bobowate, takie jak groch, fasola, soczewica i orzeszki ziemne, muszą więc ich unikać. Białka soi rzadko występują w słodyczach i przekąskach. Potrawy wegetariańskie, dania zagraniczne i produkty zdrowej żywności częściej zawierają białka soi niż typowe potrawy norweskie. Ze względu na to, że białka soi używane są w coraz większej liczbie różnych produktów żywnościowych, ważne jest dokładne czytanie listy składników. Zgodnie z przepisami o znakowaniu żywności, wszystkie produkty z dodatkiem soi muszą zostać wyraźnie oznakowane.

 

A co z olejem sojowym?

Olej sojowy uważany jest za bezpieczny dla osób z alergią na soję. Proces produkcyjny usuwa białka, które są składnikiem wywołującym reakcje alergiczne. W innych krajach przeprowadzono analizy olejów, które wskazały, że w żadnym z nich nie występują białka soi. Niektórzy z największych producentów w Norwegii regularnie pobierają próbki by sprawdzić, czy w oleju i margarynie nie występują resztki białek soi.

 

A co z lecytyną sojową?

Lecytyna sojowa to także tłuszcz pochodzący z ziaren soi. Lecytyna sojowa w niektórych przypadkach może zawierać śladowe ilości resztek białka sojowego, jednak ze względu na to, że lecytynę dodaje się do produktów w bardzo niewielkich ilościach, łączna ilość białka soi jest minimalna. Zwykle nie odradza się więc osobom z alergią na soję spożywania produktów zawierających lecytynę sojową.