Jump to main content Jump to footer
logo: Astma- og Allergiforbundet - gjør Norge friskere

Alergia na zwierzęta (Dyreallergi)

Dato publisert: Sist oppdatert:

Warto wiedzieć na temat alergii na zwierzęta – karta informacyjna NAAF

Zdecydowana większość zwierząt posiadających futro, a przez to najczęściej spotykanych zwierząt domowych, może wywoływać reakcje alergiczne. Nie chodzi tylko o włosy i łupież ze skóry, ale także alergeny (białka) występujące w gruczołach łojowych i ślinowych oraz moczu zwierząt. Są to drobne, unoszące się w powietrzu cząstki, które mieszają się z pozostałym pyłem w powietrzu. Przy wdychaniu takiego powietrza mogą powstawać reakcje alergiczne. Pył pochodzący z koni, psów i kotów zawiera 10-20 różnych wywołujących alergię substancji.

Kto może mieć alergię na zwierzęta?

Alergie zwykle pojawiają się w dzieciństwie. Alergia na zwierzęta jest częstsza u osób z astmą i występuje nierzadko razem z alergią na roztocza. Jeśli dziecko nie wykazywało żadnych objawów alergii w wieku 12-14 lat, szansa na pojawienie się alergii na zwierzęta zmniejsza się, może się ona jednak pojawić nawet u dorosłych.

 


Trudno przewidzieć, na które zwierzęta będzie się reagować. Aby pojawiła się alergia, człowiek musi najpierw mieć kontakt z konkretnym alergenem, a pojawienie się objawów może zająć dużo czasu.

Które zwierzęta mogą wywoływać alergię?

Większość zwierząt domowych, jak już wspomniano, może wywoływać alergie – dotyczy to także miniaturowych świnek, pozbawionych włosów myszy, szynszyli i krótkowłosych pudli chińskich. Alergię wywoływać mogą także małe zwierzęta, takie jak roztocza, larwy komarów i karaluchy.

 


Konie i koty to zwierzęta, które mają najbardziej „jadowite” alergeny. Koń jest duży i wydziela większe ilości alergenów niż małe zwierzęta. Koty poruszają się na dużym terenie i roznoszą alergeny wszędzie tam, gdzie się znajdują. Psy żyją najbliżej ludzi, najczęściej więc wywołują alergię. Poszczególne rasy wydzielają różne ilości i rodzaje alergenów, ale wszystkie je produkują – małe i duże, z gęstą lub rzadką sierścią.

 


Jedyne zwierzęta domowe, które nie wywołują alergii, to rybki akwariowe (jednak niektórzy mogą reagować na karmę, którą się im daje) oraz gady, na przykład żółwie. W Norwegii obowiązuje zakaz wwożenia gadów, jednak Urząd Inspekcji Żywności (Mattilsynet) wydaje pozwolenia na import i hodowanie niektórych gatunków żółwi, jeżeli jako przyczynę pragnienia posiadania żółwia podaje się alergię.

Diagnostyka

Aby ustalić, czy ma się alergię na zwierzę, można wykonać analizę krwi lub wykonać test skórny punktowy. Jeśli już występuje alergia na pewien gatunek zwierzęcia, test taki da wynik pozytywny. Można jednak uzyskać pozytywny wynik testu bez odczuwania żadnych objawów alergii.

 


Nie ma możliwości sprawdzenia z wyprzedzeniem, czy dziecko będzie tolerować konkretne zwierzę. Negatywny wynik testu skórnego punktowego nie może przewidywać żadnych przyszłych reakcji.

Objawy i leczenie

Typowe objawy to zatkany nos i katar, swędzące i łzawiące oczy oraz astma. U niektórych osób pojawia się egzema i pokrzywka. Stwierdzono, że narażenie na alergen koci niesie ze sobą szczególne ryzyko wystąpienia ostrej astmy u osób uczulonych na koty. .

 


Najważniejsze i najbardziej efektywne działania to usunięcie wywołującego alergię zwierzęcia z otoczenia alergika. Zapobieganie alergii na zwierzęta poprzez stosowanie leków takich jak zawierający kortyzon spray do nosa i/lub antyhistaminy w formie tabletek, sprayu do inhalacji, sprayu do nosa lub kropli do oczu, nie jest dobrym rozwiązaniem, jednak może być konieczne w okresach, gdy nie jest możliwe unikanie narażenia na alergen pochodzący od zwierzęcia.

 


Immunoterapia lub tak zwane szczepienia przeciwalergiczne, polegające na wstrzykiwaniu pod skórę alergenów psa lub kota, może z czasem dać dobre efekty, ale wymaga usunięcia wywołującego alergię zwierzęcia ze środowiska domowego alergika.

Zapobieganie i ochrona

Tutaj ważne jest rozróżnienie między tak zwanym zapobieganiem wtórnym i pierwotnym.

 


Zapobieganie wtórne:
W przypadku stwierdzonych objawów alergii na zwierzę posiadające sierść pierwszą zapobiegawczą radą powinno być powstrzymanie się od brania zwierzęcia do domu.  Jednak całkowite unikanie alergenów zwierzęcych jest trudne, ponieważ włosy zwierząt przyczepiają się do ubrań noszonych przez ludzi, znajdują się więc w szkołach, przedszkolach i środkach transportu publicznego.

Jeśli jedno lub kilka dzieci ma alergię na zwierzęta, personel przedszkola i nauczyciele powinni poprosić innych rodziców o zakładanie dzieciom ubrań, które nie miały kontaktu ze zwierzętami. Ważne jest także, by odzież wierzchnią wieszać w korytarzu i nie zabierać jej do klasy. W szkołach i przedszkolach powinien obowiązywać ogólny zakaz trzymania kotów i psów.

Różne środki myjące, którymi można smarować zwierzę (PetalCleanse) w celu zmniejszenia ilości alergenów, reklamuje się jako środki przeciwko alergii na zwierzęta. Ilość alergenów w futrze kota zmniejszyć można także poprzez zwykłe mycie i kąpanie, ale mimo wszystko nie jest to zalecane jako środek przeciwdziałający alergii na zwierzęta. W najlepszym przypadku środek myjący pomoże chwilowo i może zadziałać jedynie w przypadku łagodniejszej formy alergii. Nawet jeśli kot zostanie umyty, w unoszącym się w domu kurzu znajdować się będą kocie alergeny. Inna sprawa, że częste mycie zwierzęcia graniczy ze znęcaniem się nad nim.

Zapobieganie pierwotne: Nie ma dziś już podstaw do odradzania komukolwiek brania psa lub kota, jeśli chce się uniknąć rozwoju astmy lub alergii, nawet wtedy, gdy w rodzinie występują alergie. W badaniu opartym o dane od około 20 000 europejskich dzieci, badanych od urodzenia do wieku szkolnego, nie stwierdzono ani zwiększonego, ani zmniejszonego ryzyka astmy lub alergii w przypadku trzymania w domu zwierząt. Niedawno opublikowane duńskie badanie wskazuje raczej na to, że zwierzęta gospodarskie lub zwierzęta domowe mogą chronić przed rozwojem alergii u dzieci.  Nie wydaje się więc już słuszne odradzanie rodzinom z dziećmi brania do domu zwierząt.

Zwierzęta dają wielu rodzinom dużo radości. Wykonywanie badań krwi i testów skórnych punktowych przed wzięciem zwierzęcia ma niewielką wartość, jeśli chodzi o przewidywanie tego, czy u dziecka rozwinie się alergia, czy nie.  O tym, czy rodzina alergików ma wziąć zwierzę, czy nie, zdecydować muszą samodzielnie dorośli. Pozbycie się zwierzęcia, z którym nawiązało się bliską więź, gdy ktoś zaczyna reagować na nie alergicznie, może być trudne. Dlatego rodzice powinni także ocenić, czy chcą ponieść takie ryzyko, jeśli u dziecka pojawi się alergia na zwierzę. W razie potrzeby można skontaktować się ze stowarzyszeniem zajmującym się przenoszeniem zwierząt do innych właścicieli (FOD).

Czy zwierzęta mogą chronić przed astmą i alergią?


Wiele badań, jak wspomniano wcześniej, wskazuje na to, że posiadanie zwierzęcia na wczesnym etapie życia może chronić przed rozwojem astmy i alergii. Wyniki takie wyjaśnia się z jednej strony tym, że możliwe jest wytworzenie tolerancji na alergen, a z drugiej strony tym, że zwierzęta przynoszą ze sobą różnego typu bakterie, które mogą wzmacniać układ immunologiczny. Potrzeba więcej badań w tej dziedzinie, jednak dotychczasowe wyniki wskazują silnie na to, że kontakt ze zwierzętami może mieć działanie ochronne. Jest to jednak kwestia skomplikowana, w której trudno dawać jednoznaczne rady.  Na razie raczej nie jest właściwe zalecanie brania zwierząt do domu w celach profilaktycznych, jednak odradzanie tego też nie jest właściwe.


Fakty na temat alergii na zwierzęta opracowano we współpracy z radą lekarską NAAF.


Ostatnia zmiana w styczniu 2013 r.