Jump to main content Jump to footer
logo: Astma- og Allergiforbundet - gjør Norge friskere

Czym są pyłki (pollen)

Dato publisert: Sist oppdatert:

Czym są pyłki? (Hva er pollen?)

Pyłki to niezmiernie małe cząstki uwalniane do atmosfery i roznoszone przez wiatr lub owady w celu zapylania roślin tego samego gatunku. Typy pyłków, które mają największe znaczenie dla alergii na pyłki w Norwegii, pochodzą z zapylanych przez wiatr roślin, takich jak olsza, leszczyna i brzoza oraz wszystkie gatunków traw, zwłaszcza tymotka i kupkówka pospolita. Do tego dochodzi pyłek z różnych gatunków wierzb (iwa, wierzba biała i in.) oraz bylicy.

 


Takie same objawy jak pyłki powodować mogą spory pleśni przy dużym stężeniu.


Alergia na pyłki spowodowana jest przez to, że człowiek reaguje alergicznie na białka zawarte w niektórych typach pyłku. Alergię na pyłki nazywa się także katarem sezonowym lub siennym.

 


Pyłki wdycha się do dróg oddechowych, przyczepiają się też do skóry, włosów i oczu. Dla większości osób nie stanowi to problemu. U alergika uruchamia się obrona immunologiczna w błonach śluzowych i powstaje reakcja zapalna w nosie i/lub oczach.

Kto choruje na alergię na pyłki?

Alergia na pyłki występuje najczęściej w grupie wiekowej od 5 do 40 lat i wygląda na to, że pojawia się równie często u kobiet, co u mężczyzn.

Występowanie alergii na pyłki

Przyjmujemy, że mniej lub bardziej poważną alergię na pyłki ma ponad 20% ludności – około miliona Norwegów.

 


Według wyników GA2LEN (Global Allergy and Asthma European Network) częstość występowania alergii na pyłki u młodszych dzieci w wieku szkolnym to 10-20%, a u nastolatków 15-30%.

U osób chorych na astmę około 80% ma także pewną postać alergii na pyłki, a około 15-30% osób z alergią na pyłki ma astmę.

Gdzie znajdują się pyłki?

W pewnych okresach w roku w powietrzu znajdują się duże ilości pyłków. Wiosną są to pyłki drzew, a latem najczęstszymi źródłami są trawy i bylica. Ogólnie rzecz biorąc na wybrzeżu i wysokich górach pyłków jest mniej.

 


Pyłki traw i bylicy rozprzestrzeniają się na odległość kilkuset metrów, podczas gdy pyłki drzew mogą wędrować nawet dziesiątki kilometrów. Dotyczy to zwłaszcza pyłku brzozy, który przy stabilnych wiatrach z południowego wschodu może na przykład dochodzić z obszarów Południowej Finlandii i państw nadbałtyckich do Północnej Norwegii.

 


Służby ostrzegające o pyleniu podają codziennie w letniej połowie roku aktualne informacje na temat tego, na których obszarach kraju panuje sezon na poszczególne typy pyłków, które mają największe znaczenie dla alergii. Na przykład sezon na pyłki brzozy w Oslo kończy się, zanim zacznie się w Tromsø. Patrz www.naaf.no/pollen i www.pollenvarslingen.no

Jakie objawy daje alergia na pyłki?

W przypadku alergii na pyłki można mieć katar, swędzenie, zatkany nos, a także kichać. Oczy mogą łzawić, swędzieć, stawać się czerwone i puchnąć. W coraz większym stopniu oddycha się ustami, przez co powietrze po drodze do płuc nie ogrzewa się, nie nawilża i nie oczyszcza z między innymi ziarenek pyłku.

Może to spowodować wystąpienie lub nasilenie astmy.  Wiele osób odczuwa zmęczenie, boryka się też z osłabioną koncentracją i zdolnością do nauki. Osłabia to funkcjonowanie w szkole, na szkoleniach, w pracy, w rodzinie i w czasie wolnym.

 


Wiele osób z alergią na pyłki może mieć reakcje krzyżowe – patrz fakty na temat reakcji krzyżowych.

Jak postawić diagnozę w przypadku alergii na pyłki?

U lekarza znającego się na alergii możesz przeprowadzić test skórny, aby zobaczyć, czy reagujesz na pyłki, roztocza, pleśnie, cząstki pochodzące od zwierząt itp. Na skórę nakłada się małą kropelkę zawierającą wyciąg alergenu, na przykład roztwór pyłku. Poprzez tę kroplę wykonuje się małą dziurkę w skórze. Blady, kleisty pęcherz występujący po 15 minutach wskazuje na to, że możesz reagować alergicznie na testowany typ alergenu.

 


Ważne jest, by przez 7 dni przed takim tekstem nie przyjmować tabletek na alergię.

 


Test alergiczny z próbką krwi także może wykazać, że masz predyspozycje do alergii na pyłki.

Leczenie alergii na pyłki

We wszelkim leczeniu alergii najważniejsze jest unikanie kontaktu z tym, czego się nie toleruje.

 


Istnieje szereg leków na alergię na pyłki. Można stosować spray do nosa, krople do oczu, tabletki przeciwalergiczne, leki do inhalacji lub zastrzyki. Leki na alergię, z wyjątkiem szczepień przeciwalergicznych (patrz fakty na temat szczepień przeciwalergicznych) nie leczą, a jedynie zmniejszają objawy. Celem leczenia jest osiągnięcie jak najlepszego samopoczucia przy jak najmniejszym stosowaniu leków.

 


Lekarz pomoże Ci znaleźć leki, które będą najodpowiedniejsze. Leki na alergię mają działanie profilaktyczne. Muszą być stosowane regularnie codziennie przez cały sezon, nawet jeśli w niektóre dni objawy znikają z powodu niskiego poziomu pyłków. 

 


Ważne jest zdawać sobie sprawę z tego, że dolegliwości mogą znacznie się pogorszyć przez działanie substancji drażniących takich jak dym tytoniowy, spaliny, pył, perfumy i silne zapachy, wiatr, zmiany temperatury, infekcje, czynniki emocjonalne i hormonalne.

Działania i dobre rady przy alergii na pyłki:

Przyjmuj antyhistaminy zgodnie ze wskazówkami lekarza, zaczynając na tydzień przed spodziewanym narażeniem na pyłki. Zacznij stosować lokalne sterydy najpóźniej wtedy, gdy poczujesz objawy. W ten sposób uzyskasz dobry efekt, gdy w powietrzu pojawią się pyłki.

Leki należy przyjmować regularnie i profilaktycznie, nawet jeżeli w niektóre dni objawy są słabsze lub znikają.

Uczniowie i studenci z alergią na pyłki mogą składać wnioski o wydłużenie okresu egzaminacyjnego. Należy załączyć zaświadczenie od lekarza zawierające nową datę.

Jeśli chorujesz na astmę, musisz użyć formularza leczenia, otrzymanego od lekarza w celu stopniowego zwiększania dawki leków na astmę.

W sezonie pylenia występuje nadwrażliwość na inne alergeny i czynniki drażniące. Dbaj o czystość i unikaj silnych zapachów, dymu tytoniowego itp.

Unikaj wietrzenia domu, gdy pylenie jest najsilniejsze – od rana do późnego popołudnia.

Nie susz ubrań na zewnątrz w środku dnia. Ziarna pyłku łatwo przyczepiają się do ubrań.

Ziarna pyłku przyczepiają się do włosów i odzieży. Po pobycie na zewnątrz opłucz włosy i zmień ubrania na czyste.

Gdy pylenie jest wysokie, uważaj z aktywnością fizyczną na zewnątrz.

Jeśli masz pompę ciepła, użyj funkcji chłodzenia w gorące letnie dni. Można wtedy mieć zamknięte okna i ograniczyć do minimum przenikanie pyłków. 

Pamiętaj o tym, że filtry w systemach wentylacyjnych w mieszkaniu i samochodzie należy wymieniać/czyścić.

Zaplanuj urlop na ten okres lata, gdy w powietrzu jest niewiele pyłków, albo też wyjedź w miejsce, gdzie jest mało kwiatów. Wysoko w górach i na wybrzeżu zwykle jest mniej pyłków niż w innych miejscach.

Korzystaj z www.pollenvarslingen.no. Sam definiujesz to, jakie typy pyłków i obszary są dla Ciebie interesujące.