Jump to main content Jump to footer
logo: Astma- og Allergiforbundet - gjør Norge friskere

łagodnych dla alergików roślin pokojowych i ogrodowych (allergivennlige planter)

Dato publisert: Sist oppdatert:

Warto wiedzieć na temat łagodnych dla alergików roślin pokojowych i ogrodowych – karta informacyjna NAAF (Allergivennlige inne- og uteplanter)

Wszyscy musimy mieć możliwość otaczania się roślinami.

 


Dla alergika kuszące może być twierdzenie, że mieszkanie, otoczenie i miejsce pracy muszą być całkowicie pozbawione roślin, aby zabezpieczyć się przed problemami zdrowotnymi. W takim przypadku pozbawiamy siebie ważnego wymiaru życia, ponieważ bliskość z naturą i florą ma ogromne znaczenie dla standardu naszego życia. Udowodniono oczywiste psychiczne i fizyczne korzyści zdrowotne wynikające z możliwości poruszania się w zielonym środowisku w porównaniu ze środowiskiem sterylnym. Przestrzeń publiczna także musi być w jak największym stopniu dostępna dla alergików i osób z innymi reakcjami powodowanymi przez nadwrażliwość. Osoby planujące roślinność w terenie oraz wewnątrz instytucji takich jak szkoły, przedszkola, domy opieki, szpitale, biura, centra handlowe itp. odpowiadają za to w szczególności.

Jakie problemy zdrowotne mogą powodować rośliny?

 


Dobrze znanym pojęciem jest alergia na pyłki. Nazwa ta pochodzi od tego, że ziarna pyłku są nośnikami alergenów, które wywołują reakcję. Ziarna pyłku są „winne”, ponieważ są nośnikami alergenów powodujących reakcję. U wywołujących alergię roślin stężenie jest szczególnie silne w pyłku, stąd nazwa tej reakcji. Alergeny znajdują się jednak też w innych częściach rośliny, zwłaszcza w listowiu. Zauważają to zwłaszcza osoby z alergią na pyłki traw, gdy na przykład koszą trawniki, mimo że w pobliżu nie ma kwitnącej trawy. (Patrz Warto wiedzieć na temat alergii na pyłki).

Nadwrażliwość na zapachy to nadwrażliwość na woń roślin, która występuje dość często. Ważne jest by zdawać sobie sprawę, że taka nadwrażliwość może istnieć nawet wtedy, gdy nie jest się alergikiem, bez reakcji ciała w postaci wydzielania przeciwciał, przez co testy alergiczne nie dają pozytywnego wyniku. Jednak u alergika tolerancja jest często niższa. Śluzówka już jest pod wpływem takiej czy innej alergii, przez co objawy pojawiają się przy niższych stężeniach pachnących substancji.

Reakcje skórne: Gdy skóra ma kontakt z rośliną, w miejscu kontaktu mogą pojawić się objawy. Substancje mogą jednak zostać wchłonięte i rozprzestrzeniać się w krwioobiegu i dawać objawy w zupełnie innych częściach ciała. Reakcje mogą powstawać także przy kontakcie z mikrocząstkami, które roślina wydziela do atmosfery. (Patrz Warto wiedzieć na temat egzemy).

Reakcje na pokarmy po spożyciu produktów roślinnych mogą być spowodowane przez szereg czynników. Zwykle rozróżnia się reakcje immunologiczne (alergia pokarmowa) i nieimmunologiczne (nietolerancja pokarmowa). Najpoważniejsze są reakcje alergiczne, a wywołać może je nawet minimalna ilość alergenu. (Patrz Warto wiedzieć na temat alergii pokarmowej).

Reakcje krzyżowe: Wiele osób, które reaguje na pyłek brzozy, reaguje także na niektóre inne rośliny, owoce i warzywa. Jeśli na przykład jest się wrażliwym na figowiec, łatwo jest alergicznie reagować na lateks. Nazywa się to alergią krzyżową. Układ immunologiczny nie widzi różnicy między alergenami pochodzącymi z brzozy a alergenami znajdującymi się w owocach pestkowych i niektórych innych substancjach odżywczych.


(Patrz Warto wiedzieć na temat reakcji krzyżowych). 

Reakcje na trucizny:  Przez rośliny trujące rozumie się rośliny zawierające substancje, które mogą dawać szkodliwe efekty. Reakcje mogą pojawiać się w śluzówkach oka, nosa i dróg oddechowych, na skórze, w jelitach lub w innych miejscach w organizmie, gdy trucizna zostanie wchłonięta. Trujących roślin są tysiące, a trucizn jest wiele odmian. Mimo to ostre, poważne zatrucie występuje bardzo rzadko. Jest to spowodowane tym, że trucizna zazwyczaj występuje w roślinie w małym stężeniu lub też jej zapach lub smak jest odpychający, przez co unika się jej.

Które rośliny warto wybrać?

 


Pod tym kątem dzieli się rośliny na trzy grupy – te jednoznacznie korzystne i te jednoznacznie niekorzystne, a między nimi rośliny „szarej strefy”. Przy wyborze roślin do wnętrz liczba zalecanych gatunków jest znacznie mniejsza niż dla otwartej przestrzeni, gdzie wymiana powietrza i ogólne warunki są zupełnie inne, a tolerancja na np. problem zapachu jest wyższa. Oto kilka przykładów dobrych wyborów roślin:

Na zewnątrz


Drzewa: Jarząb, świerk błękitny, klon, modrzew, jarzębina, tuja.


Krzewy: Gatunki głogu, dereniowate, pięciornik, irga i niepachnące róże.


Rośliny pnące: Bluszcz pospolity, chmiel, powojnik.


Byliny: Orlik pospolity, rozchodnik, fiołki, rutewka żółta, ślaz, serduszka okazała, przywrotnik, ostróżka, maki.

We wnętrzach


Niecierpek Waleriana, zielistka Sternberga, palmy, fuksje, kroplik ogrodowy, soleirolia rozesłana, kalanchoe, hibiskus, hortensja, kaktusy, epifyllum, rademachera chińska. Wrzosiec, epipremnum złociste, scindapsus pstry oraz niepachnące orchidee i róże.

Gdzie można uzyskać więcej informacji na ten temat?

Vennlige og uvennlige planter i vårt nærmiljø (przyjazne i nieprzyjazne rośliny w naszym środowisku), wydanie poprawione 2000, to leksykon obejmujący około 1000 gatunków roślin uprawianych we wnętrzach i na zewnątrz oraz opisujący ich ewentualne oddziaływanie na zdrowie. Gode råd er grønne (Dobre rady są zielone, 2005) zawiera informacje i propozycje całościowych rozwiązań zapewniających bezpieczne zielone środowisko dla wszystkich, zarówno w strefie prywatnej, jak i publicznej, zamieszczono też właściwe listy roślin. Obie książki dostępne są w NAAF, a zamówić je można wysyłając e-mail na adres naaf@naaf.no  Jeśli chodzi o rośliny trujące, norweskie Ministerstwo Zdrowia i Spraw Socjalnych wydało serię broszur Barn og forgiftninger (Dzieci i zatrucia), np.: Viltvoksende planter-er de farlige? (Rośliny dziko rosnące – czy są groźne?) Broszury te wyłożone są w większości aptek w całym kraju.

Region centralny NAAF opracował broszurę informującą o tym, jakie rośliny i kwiaty można bezpiecznie stosować w budynkach użyteczności publicznej.