Jump to main content Jump to footer
logo: Astma- og Allergiforbundet - gjør Norge friskere

Szczepienia przeciwalergiczne (Allergivaksinasjon)

Dato publisert: Sist oppdatert:

Warto wiedzieć na temat szczepień przeciwalergicznych – karta informacyjna NAAF

Szczepienia przeciwalergiczne to alternatywna metoda leczenia w przypadku długotrwałej i poważnej alergii, gdy zwykłe leczenie farmakologiczne nie daje zadowalających rezultatów. Leczenie to nazywa się także odczulaniem lub swoistą immunoterapią alergenową. Zasada tego rodzaju leczenia polega na osłabieniu alergii poprzez wstrzykiwanie substancji, na którą pacjent reaguje alergicznie.

 


Przeciwalergiczne zastrzyki z kortyzonu nie są tym samym, co szczepienia przeciwalergiczne. Zastrzyki takie mogą być używane wyłącznie w sytuacjach, w których występuje potrzeba szybkiego osłabienia poważnych objawów i gdy nie jest to w konflikcie z innym leczeniem.

 


Szczepienia przeciwalergiczne polegają na wstrzykiwaniu pod skórę wyciągów z alergenu, na który pacjent reaguje. Pierwsza dawka jest na tyle mała, że u zdecydowanej większości osób nie wywołuje reakcji alergicznej. Poprzez cotygodniowe zastrzyki, wykonywane przez 8 tygodni, stopniowo zwiększa się ilość alergenu aż do osiągnięcia dawki maksymalnej. Dawkę taką podaje się następnie co 8 tygodni przez 3-5 lat. W ten sposób można wytworzyć tolerancję na alergeny użyte w leczeniu.

NaafPollenAllergivaksinasjonIkkekortisonspr+©yteHD z NAAF na Vimeo.

Przy jakich stanach można korzystać z tej terapii?

Szczepienia przeciwalergiczne mogą być wykorzystywane w przypadku wielu form alergii na pyłki na przykład brzozy i traw. Leczenie to może być również stosowane w celu zmniejszenia ryzyka występowania zagrażających życiu reakcji u pacjentów z poważną alergią na jad pszczoły lub osy. W pewnych przypadkach szczepi się także przeciwko alergii na zwierzęta i roztocza domowe. Badania wykazały, że szczepienia przeciwalergiczne mogą chronić przed późniejszym pojawieniem się astmy i zapewniać lepszą kontrolę astmy alergicznej.

 


Szczepienia Grazax przeciwko alergii na pyłki traw, dostępne w tabletkach, zatwierdzono do leczenia dorosłych i dzieci od wieku 5 lat z tego typu alergią. Są to tabletki rozpuszczalne, zawierające wyciąg alergenów z pyłku tymotki. 

Kto może być leczony?

Przed rozważeniem szczepień przeciwko alergii należy spróbować zwykłego leczenia przeciwalergicznego przy użyciu antyhistamin i lokalnie stosowanych środków na objawy w oczach i nosie. Jeśli objawy utrzymują się mimo poprawnego stosowania takich leków, szczepienia przeciwalergiczne mogą stanowić dobrą alternatywę.

 


Szczepień przeciw alergii nie zaleca się dla dzieci poniżej 5 lat. Nie zaleca się ich także dla osób ze słabo kontrolowaną astmą, poważnymi chorobami układu krążenia lub rakiem. Leczenia nie należy rozpoczynać w czasie ciąży.

Szczepień przeciwalergicznych nie można rozpoczynać w sezonie pylenia, a zwiększanie dawki musi zostać ukończone przed rozpoczęciem tego sezonu. Na przykład zwiększanie dawki dla pyłków brzozy powinno odbywać się w okresie od lipca do lutego, dla pyłków traw w okresie od września do kwietnia, a dla bylicy od października do kwietnia.

 


Stosowanie szczepień przeciwalergicznych uzależnione jest od wcześniejszego wykazania alergii poprzez pozytywne wyniki testów skórnych punktowych i/lub badań krwi. Przed rozpoczęciem leczenia musi być także przeprowadzona ocena funkcjonowania płuc.

 


Koszty szczepień przeciwalergicznych są refundowane przez ubezpieczenie społeczne stosownie do przepisów o receptach. W przypadku innych szczepień konieczne jest złożenie wniosku o refundację indywidualną.

 


W przypadku szczepień przeciwalergicznych w tabletkach z użyciem środka Grazax bierze się jedną rozpuszczalną tabletkę dziennie przez 3 lata, a leczenie należy rozpocząć 4 miesiące przed sezonem pylenia.

 


Grazax uprawnia do refundacji w przypadku umiarkowanej lub poważnej sezonowej alergii na pyłki traw przez co najmniej 2 lata oraz w przypadkach, gdy inne leczenie nie zapewniło zadowalającej kontroli choroby albo daje niepożądane objawy. Warunkiem uzyskania refundacji jest także to, że pacjent nie otrzymuje zastrzyków zawierających inne wyciągi alergenów. Prawo do refundacji dotyczy dzieci od 5 lat wzwyż oraz dorosłych.

Jak przeprowadza się leczenie?

Szczepienia przeciwalergiczne wykonywane są przede wszystkim przez specjalistów pulmonologów, laryngologów oraz pediatrów, posiadających szczególne kompetencje w zakresie alergologii.

Ryzyko wystąpienia skutków niepożądanych

Szczepienia przeciwalergiczne wiążą się z pewnym ryzykiem wystąpienia objawów niepożądanych. Może tu być mowa o lekkich objawach takich jak zatkany nos, swędzenie oczu i przełyku, albo też objawach poważnych, a nawet zagrażających życiu, w formie trudności z oddychaniem lub wstrząsu alergicznego. Ryzyko jest największe natychmiast po zastrzyku. Z tego względu leczenie powinno odbywać się w specjalnych placówkach, które przygotowane są na odpowiednie postępowanie z ewentualnymi poważnymi reakcjami, a pacjent nie może opuszczać miejsca leczenia przez 30 minut po podaniu ostatniej dawki. W ciągu pierwszej doby po zastrzyku pojawiać się będą mogły także reakcje lokalne, takie jak opuchlizna skóry. Należy unikać intensywnej aktywności fizycznej przez 24 godziny po podaniu szczepienia.

Najczęściej występujące objawy niepożądane w przypadku szczepienia tabletkami Grazax to lokalne reakcje alergiczne w ustach w formie swędzenia i opuchlizny pod językiem. U zdecydowanej większości osób dolegliwości te znikają w ciągu pierwszych tygodni po rozpoczęciu leczenia.

Jakie efekty daje leczenie?

Udokumentowano, że szczepienie przeciwalergiczne jest skuteczną terapią, która może osłabiać objawy alergiczne, poprawiać jakość życia i ograniczać potrzebę stosowania innych leków przeciwalergicznych. U większości osób efekt jest trwały. Niektóre osoby nie zauważą jednak wyraźniej poprawy, a nie jest obecnie możliwe wstępne określenie tego, kto skorzysta na takim leczeniu.

 


Szczepienia przeciwalergiczne są same w sobie stosunkowo czasochłonną i kosztowną formą leczenia. Przed wyborem formy leczenia należy gruntownie rozważyć ryzyko wystąpienia niepożądanych objawów oraz fakt, że nie wszyscy odczuwają poprawę po leczeniu.

 


Można mieć nadzieję, że opracowywanie nowych, lepszych form immunoterapii zapewni bardziej wiarygodne leczenie i lepsze rezultaty w przyszłości.

Fakty na temat szczepień przeciwalergicznych opracowano we współpracy z radą lekarską NAAF