Jump to main content Jump to footer
logo: Astma- og Allergiforbundet - gjør Norge friskere

Fakty dotyczące przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP). (Fakta om KOLS)

Dato publisert: Sist oppdatert:

Obliczenia wskazują, że POChP ma w Norwegii około 370 tysięcy osób. Przyjmuje się, że aż 280 tysięcy z nich nie wie, że choruje. POChP to choroba, której częstość występowania rośnie najszybciej na świecie, a do roku 2020 będzie trzecią najważniejszą przyczyną zgonów na całym świecie.

Czym jest POChP?

POChP charakteryzuje się tym, że drogi oddechowe stają się trwale „ciasne”, przez co trudno jest oddychać. Prowadzi to do większego wysiłku przy oddychaniu i poczucia braku powietrza. Typowe objawy to ciężki oddech, kaszel i wypluwanie śluzu. W przypadku aktywności fizycznej objawy pogarszają się. W przypadku poważnej choroby ciężko oddychać jest nawet w spoczynku.

Kto zapada na POChP?

Najważniejszą przyczyną POChP jest palenie tytoniu, które wyjaśnia dwa na trzy przypadki w Norwegii. Od 6 do 8% chorych nigdy nie paliło, a co najmniej 15% przypadków nie pojawiłoby się, gdyby nie wpływ narażenia w pracy. Pewną rolę odgrywają też kwestie dziedziczne. 

Na całym świecie ocenia się, że około 95% osób chorych na POChP to palacze, którzy często codziennie palili przez ponad 20 lat.

Nowsze badania wykazują jednak, że można mieć trzykrotnie większą szansę na nabawienie się tej choroby jako osoba dorosła, jeśli miało się astmę jako dziecko, niż wtedy, gdyby codziennie się paliło i nie miało astmy.

Więcej informacji o tym badaniu:

Diagnostyka POChP

POChP rozwija się stopniowo, a zanim pojawią się pierwsze objawy, może minąć 30-40 lat. Stan zapalny w drogach oddechowych prowadzi do obkurczenia i tworzenia się blizn, czego nie widać na zwykłym prześwietleniu. POChP można stwierdzić mierząc funkcjonowanie płuc u lekarza (spirometria). Objawy POChP są podobne do objawów astmy i czasami trudno jest rozróżnić te dwie choroby.

 


Intensywność objawów POChP może być różna. U niektórych osób choroba ma lekki przebieg i może w niewielkim stopniu wpływać na normalne życie, podczas gdy inni tracą sprawność i muszą nieustannie otrzymywać tlen. W niektórych przypadkach chorzy mają zarówno POChP, jak i astmę.

Pojawienie się POChP

Przyjmuje się, że ponad 370 tysięcy Norwegów w wieku 18 lat ma POChP i że co roku pojawia się około 20 tysięcy nowych przypadków. Mniej niż połowa z nich jest zdiagnozowana. Odsetek chorych osób silnie rośnie z wiekiem. POChP to choroba, której częstość występowania rośnie najszybciej na świecie, a WHO uważa ją za czwarty najczęstszy powód śmierci. Obliczenia wskazują, że do roku 2020 POChP będzie trzecią najważniejszą przyczyną śmierci na całym świecie.

Co dzieje się w drogach oddechowych w przypadku POChP

  • Zmiany zapalne błon śluzowych.
  • Zwiększona ilość śluzu w oskrzelach. Obturacja (obkurczenie) mięśni wokół oskrzeli.
  • Uszkodzona tkanka łączna małych i dużych dróg oddechowych. W przypadku POChP obserwuje się, że tkanka łączna wokół oskrzeli ulega uszkodzeniu i z czasem zniszczeniu. Sprawia to, że rozgałęzienia dróg oddechowych mają tendencję do zapadania się przy wydechu.

 

Oto ilustracja oskrzelika w płucach. Ilustracja u góry pokazuje stan normalny. Niżej widać, że w oskrzeliku występuje zgrubiała tkanka łączna, która go zwęża, co jest typowym zjawiskiem w POChP. Ponadto „odciągi” (sprężyny), które mają utrzymywać oskrzelik otwarty, osłabiły się, przez co łatwiej zapadają się przy wydechu.

 

Oto ilustracja normalnego oskrzelika – u góry z prawej strony. Poniżej widać oskrzelik tak, jak wygląda w przypadku POChP, z pogrubioną tkanką łączną, która go zwęża, z osłabionymi włóknami, co jest typowe przy POChP. Dodatkowo w niektórych przypadkach pojawia się dużo śluzu. Śluz sprawia, że światło jest węższe, a także powoduje kaszel, przez co oddychać jest jeszcze ciężej.

Różnica między astmą a POChP

W przypadku astmy objawy pojawiają się napadowo, często przy zmiennym funkcjonowaniu płuc w ciągu doby. W przypadku POChP objawy pojawiają się stopniowo i z mniejszą zmiennością niż w przypadku astmy. Pomiędzy atakami astmy płuca funkcjonują normalnie. W przypadku POChP funkcjonowanie płuc stopniowo zmniejsza się z wiekiem.

Szkolenia

Szkolenia pełnią ważną rolę dla poszerzenia wiedzy na temat POChP, dzięki czemu można łatwiej radzić sobie z chorobą. Szkolenie takie można odbyć w szkole POChP lub podczas rehabilitacji. Część ośrodków szkoleniowych (LMS, Lærings- og mestringssentre) w kraju prowadzi różne kursy na temat POChP. Niektóre z nich oferują także kursy dla osób bliskich chorych z POChP. Ośrodki te często znajdują się przy szpitalach. Nie istnieje lista wszystkich LMS w Norwegii, należy więc skontaktować się ze swoim szpitalem, aby dowiedzieć się, czy dysponuje taką placówką.