Jump to main content Jump to footer
logo: Astma- og Allergiforbundet - gjør Norge friskere

Faydalı bilgiler KENE (midd)

nb Dato publisert: Sist oppdatert:

Kene nedir?

Keneler 0,2 ile 0,3 mm arası uzunluktadır. Onların sekiz adet bacakları vardır, ve örümcekler ve köpek keneleri ile akrabadır. Kolayca alerjiye sebep olmalarının haricinde, insanlara zararsızdırlar. Isırmazlar ve herhangi bir türde bulaşıcı hastalık saçmazlar. İnsanlar ve hayvanlardaki kepeklerle beslenirler. Bazı diğer türleri, un tozu ile de beslenir. Bir kene sadece bir ay yaşar, ancak dişi kene her seferinde 20-30 adet yumurta üretir. İç çevrenin uygun şartlar içinde olması durumunda, bir sürü kene üreyebilir. Kene Norveç'te en fazla Kasım ile Şubat ayları arasında ürer. Bu müddet ise ev içinde en fazla zaman geçirdiğimiz süredir. Keneler, evdeki evcil hayvanlara ek olarak, polen sezonu dışında, alerjik rahatsızlıkların en önemli sebeplerinden birisidir.

Kene alerjisi kimlerde görülür?

Kendisinde veya aile yakınlarında (atopik egzama, saman nezlesi, alerjik astım) atopik hastalığı olanlar kişiler (özellikle çocuklar), ve evinde çok miktarda keneye maruz kalan kişiler riziko grubuna girer.

Kene nerelerde bulunur?

Kene, yiyeceğin bulunduğu, sıcaklığın uygun olduğu ve biraz yüksek miktarda hava neminin (% 50 – 80) bulunduğu ortamları çok sever. Herkes, vücudundan binlerce kenenin birkaç kuşak boyunca beslenmesine yetecek miktarda deri döküntüsünü yatakda bırakmaktadır. Bu neden dolayı kenelerin çoğu genelde yatak odasında, yatak çarşaflarında, döşeklerde ve yatak altlarında bulunur. Çiftleşecekleri ve yumurtlayacakları zaman döşeğe ve yatak altlarına geri dönerler. Özellikle, yatak odasındaki yer halılarında da kendilerini rahat hissederler.

Kene alerjisi hangi belirtilere sebep olur?

Bu tür alerji, genelde astıma ve/veya burunda tıkanma ve akıntı gibi önemli sorunlara yol açar. Ev tozu kenesinin sebep olduğu alerjiden dolayı, alerjik göz tepkileri ve atopik egzamanın bazı durumları azalabilir. Çocuklar özellikle çok hassastır. Eğer alerji çok etkili olursa, göz, burun, solunum borusu, bronşitlerdeki mukoza, aşırı derecede tahriş olacaktır. Bu durumda, birçok çeşit toz ve koku (tahriş edici şeyler) rahatsızlıkların ortaya çıkmasına ve azmasına sebep olur.

Teşhisi nasıl yapılır?

Hastalığın geçmişini inceleyerek teşhis koymak her zaman mümkün değildir. Birçok kişinin belirtilerinin gece vakitlerinde ortaya çıkması, farklı birçok sebeplere bağlı olabilir. Kene alerjisine karşı alerjinin mevcut olup olmadığının araştırılması standart alerji teslerinin bir parçasıdır. En önemli alerjenlerden hazırlanmış iki tür ilaçla testi yapılır (Dermatophagoides pteronyssinus og D.farinae). Ev tozu kenesinin sebep olduğu alerji ile ilgili olarak alınmış ve özel laboratuvarlarda incelemesi yapılmış deri ve kan numuneleri, kesin ve güvenilir sonuçlar verir. Sadece alerjinin gelişmis olup olmadığına cevap veren bu tür testler, geleceğe yönelik riziko değerlendirmesi yapmak için kullanılamaz.

Hastalığın yaygınlığı:

Kene alerjisi tüm dünyayı kapsayan bir sağlık sorunudur. Birçok ülkede yapılmış araştırmalar, ev tozu kenelerinin alerjinin gelişmesinde en önemli etken olduğunu göstermektedir. Ev tozu kenelerinin Norveç'teki evlerde olan yaygınlığı konusunda şu ana kadar çok az bilimsel araştırmalar bulunmaktadır.

Kene alerjine karşı önlemler:

Teşhisi yapılmış kene alerjisinde, alınması gereken en önemli önlem, kene ile olan teması azaltmakdır. Bir evde, keneden tamamen kurtulmak genelde mümkün değildir. Kenenin üremesini azaltacak en etkili yollardan bazıları, havalandırmayı arttırmak, duvardan-duvara halılardan, doldurulmuş yatak ve mobilyalardan kaçınarak, ve HEPA veya mikro filtreli merkezi elektrikli süpürgelerini kullanarak toz miktarını azaltmaktır.

Yüksek sıcak ve aşırı soğuk keneyi öldürür. Havanın soğuk olduğu günlerde (-15 til -20 ºC) döşek bir gün boyunca dışarıda havalandırılabilir ve tekrar içeri alınmadan önce iyice dövülebilir. Yatak çarşaflarının 60 derecede yıkanması da keneyi öldürür.

Kene örtüsü, yatakdaki alerjenlere karşı korunmak için kullanılan kolay bir çözümdür. Kene örtüsü, keneyi dışarda tutarak, sadece vücut neminin geçmesine izin verir. Döşek, yastık ve yorganlar, önce alerjen geçirmeyen örtü ile kaplanır, daha sonra üstlerine normal yatak örtüsü geçirilir.

İnce tüy veya sentetik?

Alerjililer, rahatsızlıklarından kurtulmak için, kene alerjililer için tasarlanmıs sıkı dokulu çarşaf, yorgan örtüsü ve yastık kılıflarını deneyebilirler. Tüy örtüsü sıkı dokunmuş maddelerden yapılmıştır, bu nedenle kenenin içinden geçmesine izin vermez. Yatak takımının 60 ºC de yıkanabilmesi veya temizlenebilmesi, yatağın tüylü veya sentetik olmasından daha önemlidir.

Kene örtüsü masraflarının geri ödenmesi:

Kene alerjisi belgelenmiş, 16 yaşından küçük çocuklara ve gençlere, bir seferlik olmak üzere, döşek ve yastık örtüsü masrafları için yardımda bulunulur. Döşek örtüsü için vergisi dahil 1250,- Norveç Kronu, ve yastık kılıfı için vergisi dahil 250 Norveç Kronu tutarındaki masraflar karşılanabilir. Örtülerin, Norveç Astım ve Alerji Birliği tarafından onaylanmış olması lazımdır. Şimdilik bu, Sleep Scandinavia, telefon 67 11 03 17, tarafından üretilmiş ve NAAF tarafından tavsiye edilen örtüler ile NorMed As, telefon 67 98 01 00, tarafından üretilen, onaylanmış örtüler için geçerlidir. Örtülerin siparişi direk olarak üreticilerine yapılır. Yardım aracının bir uzman tarafından talep edilmelidir ve parası peşin ödenmelidir. Teşhisi konulmuş kene alerjisinin belgeleri, faturalar ile beraber, masrafların iadesi için Sosyal Sigortalara (trygdekontoret) teslim edilir. Ev tozu kenesine karşı alınmış önlemlerin etkisi (yüzde yüz etkisi olmasa bile) çok yavaş görülür. Kimse, kene alerjine karşı önlemlerin yerine ilaçların kullanılabileceğini düşünmemelidir. Önlemler, ilaç tedavisi ile beraber alınmalıdır.

Kene alerjisinin tedavisi:

Kenenin uygun üreme şartlarını azaltmak için önlemlerin alınması önemlidir. Ek olarak, önlem ve ağrıların ve hastalığın tedavisi için genelde ilaç gerekir. İlaçların seçimi ve kullanımı hastaya/kişiye özel olarak doktorunuz tarafından belirlenmesi gerekir. Ev tozu kenesinin sebep olduğu alerjilerde, ilaçlar genelde iyi sonuç verir. Kişi, ev tozu kenesine karşı önlem almadığı takdirde, alerjinin kötüleşmesine ,ayrıca ilaçların zamanla daha az etki göstermesine sebep olabilir.

Kene alerjisinde yararlı tavsiyeler:

  • Keneden kurtulmak için kimyasal maddeler kullanmaktan kaçının.
  • Yatak örtülerini her hafta değiştirin.
  • İyice havalandırın. Yatak odasındaki sıcaklık 18 derecenin altında olmalıdır.
  • Toz toplayan doldurulmuş tüylü oyuncaklardan (genellikle küçük yaştaki çocukların uyurken yanlarına aldıkları yumuşak tüylü oyuncaklar, örneğin ayıcıklar), açık raflardan, boydan boya halılardan ve benzerlerinden kaçının.
  • Nemin döşekten ve yatak örtülerinden kuruyarak çıkması için yatağınızı birkaç saatlığına derlemeyin.
  • Kış mevsiminde, havadaki nem oranı, üç ay boyunca % 40 RF in altında tutulabilirse, keneler normalde ölmüş olacaktır.
  • Tozları havaya dağıtan ocak vantilatörlerini veya benzerlerini kullanmayın.