Jump to main content Jump to footer
logo: Astma- og Allergiforbundet - gjør Norge friskere

Faydalı bilgiler balık ve kabuklu deniz ürünleri (fisk og skalldyr)

nb Dato publisert: Sist oppdatert:

Balık ve kabuklu deniz ürünleri hakkında bilmeniz gerekenler – NAAF’ın bilgi metni

 

Balık alerjisi ve kabuklu deniz ürünleri alerjisi nedir?

Balığa karşı alerji, vücudun balık etinde bulunan proteinlere karşı reaksiyon göstermesinden kaynaklanmaktadır. Balık alerjisi olan birçok kişi morina familyasına mensup balıklara karşı reaksiyon göstermektedirler. Bazıları somon, alabalık, uskumru ya da ringa balığı gibi balık türlerini tolere edebilirken bazıları ise sadece kırmızı balık türlerine reaksiyon gösterirler ve morina balığı tolere edebilirler. Balık alerjisi olan kişilerin yaklaşık yarısı tüm balık türlerine karşı reaksiyon belirtileri gösterirler.

 

Balıklarda bulunan alerjenik maddeler ısıya çok dayanıklıdır ve bu da haşlama ya da kızartma esnasında kaybolmayacakları anlamına gelir. Bazıları kaynamakta olan balığın buharına maruz kalmaları sonucu da reaksiyon gösterebilirler. Balık buharı nedeniyle ortaya çıkan belirtiler genellikle astım belirtileri ya da alerjik nezle gibidir.

 

Kabuklu deniz ürünleri (karides, ıstakoz, kerevit ve yengeç) alerjisi de ciddi olabilir ve genellikle ömür boyu sürer. Balık alerjisi ve kabuklu deniz ürünleri alerjisi arasında hiçbir bağlantı yoktur ve bu yüzden kabuklu deniz ürünlerine karşı alerjisi olan çoğu kişi balık yiyebileceği gibi balık alerjisi olan kişiler de kabuklu deniz ürünleri tüketebilirler.  

Kabuklu deniz ürünlerini beslenmenizden çıkarmanız gayet kolaydır ve beslenme açısından da hiçbir risk oluşturmaz. Bu tür reaksiyonlar muhtemelen histamin salınımı nedeniyle ortaya çıkmaktadır.

 

Ne zaman alerji olursunuz?

Balık alerjisi genellikle balığın beslenmeye dahil edilmesi ile bağlantılı olarak oldukça erken yaşlarda kendini gösterir. Kabuklu deniz ürünleri alerjisi genellikle sonradan ortaya çıkar ve muhtemelen bunun en büyük nedeni çocuk biraz daha büyük olmadan kabuklu deniz ürünleri verilmeyeceğindendir.

 

Balık ve kabuklu deniz ürünleri alerjisi hangi reaksiyonlara neden olur?

Balık ve kabuklu deniz ürünleri alerjisi olan kişilerde astım belirtileri, mide ve bağırsak semptomları, ciltte kızarıklık, göz yaşarması ve burun akıntısı gibi reaksiyonlar görülebilir.

Bazıları tansiyon düşmesi ve nefes darlığı gibi ciddi belirtiler ile reaksiyon gösterirler.

Balık alerjisi nasıl tedavi edilir?

Gıda alerjisi nedeniyle oluşan belirtileri önlemenin tek yolu alerjiye neden olan ürünleri tüketmemektir.

 

Hangi gıdalar balık ve kabuklu deniz ürünü içerirler?

Deniz ürünleri yemekleri yanı sıra bazı hazır gıdalar da balık ya da kabuklu deniz ürünleri içermektedir. Özellikle ançüez ciğer ezmelerinde, zeytin ezmelerinde (tapenade), sezar sosu ve worcester sosunda kullanılmaktadır.

Yengeç salatası balık içerebilir ve yengeç çubukları (crab-sticks) kabuklu deniz ürünlerinden değil balıktan üretilmiştir. İstiridye sosu veya balık sosu balık ve kabuklu deniz ürünler de dahil edilmek üzere hazırlanır ve birçok asya yemeklerinde baharat olarak kullanılmaktadır.

Ürünlerin balık, kabuklu deniz ürünü veya bunlardan elde edilmiş malzemeleri içerip içermediği içindekileri gösteren etikette belirtilecektir.

Balık alerjisi olan çoğu kişi için balık yağı bir sorun teşkil etmez, ancak bazı alerjili kişiler o kadar hassas olabilirler ki yağın içinde bulunan en ufak protein kalıntısına bile reaksiyon  gösterebilirler.

 

Beslenme

Balık alerjisi olan kişiler genellikle balık yağını (Tran) içindeki protein çok iyi arındırdılığı için tolere edebilirler. Balık omega - 3 yağ asitleri açısından önemli bir kaynak olduğundan balık alerjiniz var ise balık yağı veya başka bir omega – 3 takviyesi almanız özellikle önem taşımaktadır. Balık iyot ve selenyum açısından da önemli bir kaynaktır. İyot ihtiyacı süt ürünleri tüketimiyle karşılanabilirken işlenmemiş tahıl ürünleri, sakatat, et ve özellikle brezilya fındığı selenyum açısından zengin kaynaklardır.