Jump to main content Jump to footer
logo: Astma- og Allergiforbundet - gjør Norge friskere

Faydalı bilgiler Yumurta alerjisi (eggallergi)

nb Dato publisert: Sist oppdatert:

Yumurta alerjisi hakkında bilmeniz gerekenler – NAAF’ın bilgi metni

 

Yumurta alerjisi nedir?

Yumurta alerjisi vücudun bağışıklık sisteminin yumurtada bulunan proteinlere karşı reaksiyon göstermesi anlamına gelir. Yumurta alerjisi çocuklarda görülen en yaygın gıda alerjilerinden birisidir. Bazıları yumurtanın en ufak miktarına bile çok şiddetli şekilde reaksiyon gösterirlerken bazıları ise hafif rahatsızlıklar yaşayabilir ya da yumurta miktarı arttırılmadan hiç reaksiyon göstermezler. Bazılarının yumurtaya dokunmaları veya yumurta buharına maruz kalmaları da reaksiyon göstermelerine sebep olur.

Yumurta alerjisi yetişkinlere nispeten çocuklarda daha yaygındır. Birçokları çocuk yaşlarda yumurta alerjisinden kurtulurlar ancak bazıları yetişkin yaşlarda dahi alerji olmaya devam edebilirler.

 

Yumurta alerjisi olan kişilerde yumurta hangi reaksiyonlara neden olur?

Gösterilen reaksiyonlar kişiden kişiye değişmektedir. En çok karşılaşılan belirtiler ishal, mide ağrısı, kurdeşen, egzamanın kötüleşmesi, solunum problemleri/astım veya alerjik şok olarak görülür.

 

Nelere reaksiyon gösteriyoruz?

Reaksiyona neden olan yumurta proteinleridir. Bunlar hem yumurta akında hem de yumurta sarısında bulunur. Bazıları yumurta proteinlerine çiğ (ısıtılmamış) halindeyken daha güçlü tepki gösterirler. Bazıları kızartılmış yumurta kokusu ve haşlanmış yumurta buharından dolayı da etkilenebilir ve de astım ve/veya alerjik nezle gibi reaksiyonlar  gösterebilirler. Bazen sadece kızartılmış bir waffle kokusu bile (yumurta- ve süt alerjenleri buharı) alerjik bir reaksiyon tetiklemeye yeterli olabilir.

 

Yumurta alerjisi nasıl tedavi edilir?

Gıda alerjisi nedeniyle oluşan belirtileri önlemenin tek yolu alerjiye neden olan ürünleri tüketmemektir.

 

Yumurta nerede bulunur?

Gıdalarda bulunan yumurta içeriğini açıklayan etiketlerde yumurta akı, yumurta sarısı ve yumurta tozu olarak belirtilir. Zaman zaman ovalbumin ya da yumurtadan elde edilen lysozyme terimleri ile de karşılaşabiliriz. Genellikle yumurta içeren gıdalar pastalar, pastaların üstündeki şekerli kaplamalar, kurabiyeler, dondurma, soslar, remoulade, mayonez, mayonezli salatalar, hardal, taze makarna, waffle, krep, hindistan cevizi ve çikolota kaplamalı şeker kreması dolgulu tatlı, çikolatalar, paneli yemekler ve gratenlerdir. Her zaman bir gıdayı tüketmeden önce içindekileri belirten etiketi dikkatlice okumak önemlidir. Etiketleme Yönetmeliği’ne göre yumurta içeren tüm ürünlerde içindekiler etiketinde bu belirtilecektir. Bu durum ambalajsız yiyecekler, yani market, restoran, kantin ve benzeri yerlerde ambalajsız olarak satılan gıdalar için de geçerlidir. Bazı gıdalar da «yumurta kalıntıları içerebilir» diye belirtilir. Bu gıdaya yumurta katıldığı anlamına gelmez ancak gıdaya üretim esnasında yumurta kalıntılarının karışmış olabileceği anlamına gelir. Yumurta alerjisi olan birçok kişi «yumurta kalıntıları içerebilir» etiketli gıdaları pekala sorun yaşamadan tüketebilir.

 

Yumurta alerjisi olan kişiler ne yiyebilirler?

Yumurta besleyici bir gıdadır ancak sağlıklı bir beslenme için gerekli değildir. Yumurta alerjisi öncelikle tüketebileceğiniz pastaları, kurabiyeleri ve hazır gıdaları vs. sınırladığı için günlük hayatınızda size zorluklar yaşatacaktır. Yumurtada hamur işleri için önemli olan özellikler bulunmaktadır. Çok iyi bağlama özelliği vardır ve kabartmaya katkısı olur.

No Egg ve Egg Replacer gibi yumurta yerine kullanılabilecek ürünler mevcuttur. Bunlarda da aynı yumurtada ki gibi benzeri bağlama ve hamur işleri için faydalı olan özellikler bulunmaktadır ancak aynı besin içeriğine sahip değildirler.

Yumurta yerine kullanılan takviye ürünler kullanımdan önce su ile karıştırılarak çırpılır. 

Çoğu zaman kabartma tozu ya da karbonat miktarını arttırmak daha iyi ve ucuz bir alternatif olabilir. 1 adet yumurta yerine 1 yemek kaşığı kabartma tozu kullanılabilir.

1 ila 2 yemek kaşığı mısır unu ekleyerek yumurta kullanımında ki gibi aynı şekilde sarı renk elde edilebilir.

Ayrıca birçok mayalı unlu mamüller, jöleler, çikolata sosları, buzlu dondurmalar, sorbeler, meyve ve dutsu meyveler doğal olarak yumurta içermez, ve tatlılar ve kutlamalar için iyi alternatiflerdir.

 

Aşılar

MMR gibi bazı aşılar tavuk yumurta embriyosunda çoğaltılmıştır. Bu gibi aşılar yumurta alerjisi olanlarda genelde reaksiyona neden olmaz.

Grip aşılarında çoğaltılma şekli itibariyle ölçülebilen miktarda yumurta proteinleri bulunmaktadır, ancak çoğu durumda bu miktar o kadar az ölçülerdedir ki yumurta alerjisi olan kişiler için bir risk teşkil etmez. Bu kategoride olan aşılar doktor kontrolü altında sağlık ocaklarında uygulanabilir. Önceden yaşanmış yumurta nedeniyle anafilaksi ya da mevcut kontrolsüz ağır astım vakalarında aşı hastanede yapılmalıdır.