Jump to main content Jump to footer
logo: Astma- og Allergiforbundet - gjør Norge friskere

Faydalı bilgiler alerji aşısı (allergivaksinasjon)

nb Dato publisert: Sist oppdatert:

Alerjide Aşı Tedavisi hakkında bilmeniz gerekenler – NAAF’ın bilgi metni

Uzun süreli ve ciddi alerji vakalarında medikal tedavi ile tatmin edici faydalar alınamaması durumunda alerji aşısı alternatif bir tedavi yöntemidir. Bu tedavi hiposensitizasyon veya allerjen immünoterapisi olarak da bilinir. Tedavinin esası alerjen maddeleri alerjik olan kişiye enjeksiyonlarla uygulayarak alerjiyi azaltmaktır.

Alerjiye karşı kullanılan kortizon enjeksiyonları alerji aşısı ile aynı değildir. Kortizon enjeksiyonları yalnızca ciddi semptomlarda acil tedavinin gerekli olduğu ve başka tedavi yöntemleriyle bir sonuç elde edilemediği durumlarda kullanılacaktır.

Alerji aşı tedavisinde kişinin reaksiyon gösterdiği alerjenler suda çözünmüş çözeltiler halinde cilt altına enjekte edilir. Başlangıç dozu birçok kişide alerjik yanıt oluşturmayacak kadar düşük miktarlarda verilir. Enjeksiyon tedavisi 8 hafta boyunca haftada bir olmak suretiyle alerjen dozu hastanın tolere edebileceği en yüksek doza ulaşılana kadar giderek arttırılarak uygulanır. Bu doz, yani idame dozu 8 haftada bir olmak suretiyle 3 – 5 yıl uygulanır. Bu şekilde tedavide kullanılan alerjenlere karşı dayanıklılık geliştirilebilir. 

 NaafPollenAllergivaksinasjonIkkekortisonspr+©yteHD from NAAF on Vimeo.

Bu tedavi hangi durumlarda uygulanabilir?

Alerjide aşı tedavisi huş ağacı ve çimen gibi polen alerjisinin birçok türünde uygulanabilir.  Bu tedavi yöntemi ciddi derecede bal arısı veya yaban arısı alerjisi olan hastalarda hayati tehlike arz edecek reaksiyonlar riskini azaltmak için de kullanılır. Bazı nadir durumlarda hayvanlara ve ev tozu akarlarına karşı da aşı uygulanabilir. Araştırmalar alerji aşı tedavisinin ilerde astımın gelişmesini engellediğini ve alerjik astım ile ilgili daha iyi kontrol sağlamada yararlı olduğunu göstermektedir.

Tablet şeklinde uygulanan çimen poleni aşısı Grazax çimen poleni alerjisi olan yetişkinlerin ve 5 yaş üzeri çocukların tedavisi için onaylanmıştır. Bu tablet, çayır çimeni polen alerjeni çözeltisi içeren hızlı çözünen bir tablettir.

Bu tedavi kimlere uygulanır?

Alerjide aşı tedavisi düşünülmeden önce antihistaminlerle normal alerji tedavisi ile göz ve burun semptomları için lokal ilaçlar denenmiş olacaktır. Bu tür ilaçların doğru kullanımına rağmen belirtilerin devam etmesi durumunda alerji aşısı iyi bir alternatif olabilir.

Alerji aşı tedavisi 5 yaşından küçük çocuklar için tavsiye edilmez. Aynı şekilde kontrol edilemeyen astımı olanlara, ciddi kalp ve damar hastalıkları olanlara veya kanser hastalarına da tavsiye edilmez. Tedaviye gebelik süresince başlanmamalıdır.

Alerji aşı tedavisine polen mevsiminde başlanmayacaktır ve idame doza kadar doz arttırımı polen mevsimi başlamadan önce bitmiş olacaktır. Örneğin huş ağacı için Temmuz – Şubat, çimen için Eylül – Nisan ve Pelin otu için Ekim – Nisan dönemlerinde alerjen çözelti dozunun arttırımı yapılmalıdır.

Alerjide aşı tedavisi uygulanabilmesi için öncelikli olarak alerjinin pozitif iğne testi ve/veya kan tahlili ile kanıtlanmış olması gerekmektedir. Akciğer fonksiyonlarının degerlendirilmesi de alerji aşı tedavisi başlanmadan önce yapılmış olması gerekmektedir.

Polen aşısı giderleri mavi reçete yönetmeliklerine göre sosyal sigorta kapsamında size geri iade edilecektir. Diğer aşılar ile ilgili bireysel geri ödeme için başvurulmalıdır.

Grazax tabletleriyle uygulanan alerji aşı tedavisi 3 yıl boyunca günde bir adet çözünen tablet alınarak uygulanır ve tedaviye polen mevsiminden dört ay önce başlanmalıdır.

En az iki yıl süren orta dereceli seviyede ile ciddi dereceli mevsimsel çimen polen alerji vakalarında ve diğer tedavilerin hastalık üzerinde yeterince kontrol sağlayamadığı ya da yan etkileri olduğu durumlarda Grazax ücretleri geri iade edilir. Geri iade hakkının olması için hastanın başka alerjen çözeltileriyle enjeksiyon tedavisi görmüyor olması da gerekmektedir. Geri iade hakkı beş yaş ve üzeri çocuklar ve yetişkinler için geçerlidir.

Tedavi nerede uygulanır?

Alerji aşısı öncelikli olarak akciğer hastalıkları uzmanları, kulak-burun-boğaz uzmanları ve alerji uzmanlığı olan çocuk doktorları tarafından yapılmalıdır.

Yan etki riski

Alerji aşısı bazı yan etki riskleri taşımaktadır. Burun tıkanıklığı, gözlerde ve boğazda kaşıntı gibi hafif belirtiler ya da nefes darlığı veya alerjik şok şeklinde hayatı tehlikeye atabilecek ciddi reaksiyonlar söz konusu olabilir. Bu risk aşının yapılmasından hemen sonra en yüksek düzeydedir. Bu nedenle olası ciddi reaksiyonlarda acil müdehale yapılabilmesi için tedavinin yeterli donanıma sahip özel merkezlerde yapılması gerekmektedir ve son doz verildikten bir 30 dakika kadar tedavi merkezinden ayrılmamalıdır. Aşının yapıldığı ilk gün boyunca deride şişkinlik şeklinde lokal reaksiyonlar hissedilebilir ve aşı yapıldıktan sonra 24 saat boyunca ağır fiziksel aktivite yapmaktan kaçınılmalıdır.

Tedavinin sağladığı etkiler nelerdir?

Alerji aşısının alerji belirtilerini azaltabilecek, alerjiye bağlı yaşam kalitesini arttırabilecek ve diğer alerji ilaçları ihtiyacını azaltabilecek etkin bir tedavi yöntemi olduğu kanıtlanmıştır. Tedavinin etkisi birçok kişi için kalıcı olacaktır. Ancak bazıları belirgin bir iyileşme göremiyecektir ve henüz tedaviye önceden kimlerin iyi yanıt vereceğini tespit etmek ve hastaları buna göre seçmek mümkün değildir.

Alerji aşısının kendisi nispeten zaman alan ve yüksek maliyetli bir tedavi yöntemidir. Yan etki riskleri ve tedavi gören herkesin iyileşme göremiyeceği gerçeği göz önünde bulundurularak tedaviye karar verilmeden önce iyice düşünülmelidir.

 

İmmünoterapinin yeni ve daha iyi yöntemlerinin gelişmesiyle umuyoruz ki gelecekte daha güvenli tedavi ile daha iyi sonuçlar alınması mümkün olacaktır.

 

Alerjide aşı tedavisi hakkında bilgiler NAAF’ ın tıp konseyine danışılarak hazırlanmıştır.